üstatlar.net

BDDK tarafından yayınlanan İç Sistemler Yönetmeliği’nin İç Kontrol Faaliyetleri Kapsamındaki Kontroller başlığı altında yer alan 17. maddesinde belirtildiği üzere yalnızca finansal raporlamalara yönelik kontroller İç Kontrol biriminin sorumluluğundadır. Bu sorumluluk raporların doğruluğunun kontrolü noktasında değil, bu raporların oluşturulduğu ve içinde bulunduğu sistemin bütünlüğü ve güvenilirliği noktasındadır. Bunun detayları da 17. maddenin a, b ve c bendlerinde açıklanmıştır.

Finansal ve yasal raporlamalar Bankalar için ayrı bir öneme sahiptir. BDDK bu alanda çok sayıda müeyyidesi olan düzenleme yapmıştır. Bu tür raporlamalar hem iç hem dış denetim tarafından büyük bir hassasiyetle kontrol edilmektedir. Özellikle, bankacılık sektörünün iç denetim birimlerini düzenleyen İç Sistemler Yönetmeliği'nin bu husustaki hükümleri irdelenmelidir. 

Örnek olarak; hazırlanmış ve son hale getirilmiş bir finansal raporun maddelerinin birinde mizanın 380005-BSMV hesabı yer alıyorsa, İç Kontrol biriminin kontrol faaliyet bu rakamın mizandan alınan skont ile rapora geçen rakamın birebir örtüştüğünün, doğruluğunun kontrolü değildir. Yapılan işlemlerde 380005-BSMV skontuna günlük banka faaliyetleri çerçevesinde Kanuna ve Kanuna istinaden yürürlüğe konulan düzenlemelere uygun kayıt yapılıp yapılmadığının incelenmesi, bu ve bunun gibi faaliyetlerle raporların doğru hazırlanması için güvenilir bir zeminin oluşturulması İç Kontrol biriminin asıl görevi olacaktır.

Finansal raporların doğruluğunun incelenmesi ise; İç Denetim Sisteminin Amacı ve Kapsamı başlığı altında 21.maddede belirtildiği gibi İç Denetim biriminin görevleri arasındadır. Ayrıca bunun yanında yasal raporlamaların doğruluğunun denetimi de İç Denetim biriminin sorumluluğunda olduğundan da bahsedilmiştir. İç Sistemler Yönetmeliği'nde yalnızca bununla yetinilmemiş, yönetim kurulu, denetim komitesine yapılan raporlamaların doğruluğunun denetimine de ilgili maddede atıf yapılmıştır.

MADDE 17- (1) Finansal raporlama sistemlerinin kontrolü, muhasebe ve raporlama sistemlerinin bütünlüğünün ve güvenilirliginin sağlanmasını hedefler. Bu kapsamda gerçekleştirilecek kontroller, asgari olarak;}

a) Finansal tablolara dahil edilmemesi veya finansal tablolarda yanlış ifade edilmesi halinde, kullanıcıların finansal tablolardaki bilgilerden yararlanarak aldıkları ekonomik kararları etkileme düzeyi yüksek olan bilgiler dikkate alınarak, finansal raporlarda yer alan bilgilerin özel kontrolü ve kontrol edilen bilgilere dayanak teşkil eden işlemlerin kontrolünü,

b) İşlemlerin, varlık ve yükümlülüklerin kayda alınması ile finansal raporlara yansıtılması arasında uygulanan sürecin, oluşabilecek hataların ve eksikliklerin saptanabilmesine yönelik kontrolü,

c) Finansal raporların Kanuna ve Kanuna istinaden yürürlüğe konulan düzenlemelere uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığının kontrolünü içerir.

MADDE 21-

c) Muhasebe kayıtları ile finansal raporların doğruluğu ve güvenilirliği incelenir.

e) Banka içi düzenlemeler çerçevesinde yönetim kurulu ve denetim komitesine yapılan raporlamalar ile yasal raporlamaların doğruluğu, güvenilirliği ve zaman kısıtlamalarına uygunluğu denetlenir.