İç Denetim, Verimliliğin Bekçisidir
KobiFinans Dergisi 11. Sayısında yayınlanan Ali Kamil Uzun roğörtajı;
Verimlilik kavramı söz konusu olduğunda, işletmelerin çoğunda yeterince değerlendirilmeyen çok önemli bir yönetim fonksiyonu var: İç denetim. Bu fonksiyon, süreçlerin yasal düzenlemelere, vergi mevzuatına vb. uyumlu olarak işlemesi açısından kritik bir önem taşıyor. Bunun yanında, müşterilerinizi tatmin etmek ve pazardaki rekabet gücünüzü avantajlı şekilde sürdürmek açısından, süreçlerinizi "sürekli olarak" optimize etmek durumundasınız. İç denetim, burada da devreye giriyor.
Yenilikçilik, yaratıcılık, verimlilik gibi kaynaklara odaklanırken, bunların doğru kullanılıp kullanılmadığının kontrol edilmesi de yine iç denetimle sağlanıyor. Para ve mal kaybını önlemek, hatalı kararlar verilmesini engellemek, hile ve suistimallere izin vermemek iç denetimin diğer sorumlulukları arasında. Tüm bunlar, aslında iç denetim faaliyetinin bir işletmede verimlilik üzerindeki önemini kendiliğinden ortaya koyuyor.
Deloitte Türkiye Kurumsal Risk Hizmetleri Yönetim Kurulu Danışmanı Ali Kamil Uzun ile iç denetim-verimlilik ilişkisini konuştuk.
Deloitte Türkiye Kurumsal Risk Hizmetleri Yönetim Kurulu Danışmanı Ali Kamil Uzun ile iç denetim-verimlilik ilişkisini konuştuk.
KF: İç denetim nedir?
İç denetimi, bir kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve onlara değer katmak amacıyla gerçekleştirilen
bağımsız ve tarafsız bir güvence ve danışmanlık sağlama faaliyeti olarak
tanımlıyoruz. Bu faaliyet, kurumun risk yönetimini oluşturmasını, kurumsal yönetim
süreçlerinin etkinliğini değerlendirmesini ve geliştirmek için sistemli ve
disiplinli bir yaklaşımla kurumun hedeflerine ulaşmasına yardımcı olur. İç
denetim yönetsel bir faaliyet ve işlevdir. İç denetim sürecine ise iç kontrol
sistemi deniyor.
bağımsız ve tarafsız bir güvence ve danışmanlık sağlama faaliyeti olarak
tanımlıyoruz. Bu faaliyet, kurumun risk yönetimini oluşturmasını, kurumsal yönetim
süreçlerinin etkinliğini değerlendirmesini ve geliştirmek için sistemli ve
disiplinli bir yaklaşımla kurumun hedeflerine ulaşmasına yardımcı olur. İç
denetim yönetsel bir faaliyet ve işlevdir. İç denetim sürecine ise iç kontrol
sistemi deniyor.
KF: İç kontrol sistemi verimliliği nasıl etkiliyor?
Organizasyonda süreçlerin içinde bulunan iç kontrol sistemi, verimlilik ile bilgi ve raporlama
güvenilirliğini, mevzuata uygunluğu güvence altına alıyor. İş süreçlerinin
operasyonel olarak etkin ve verimli çalışıyor olması, süreç sonuçlarının doğru
ve güvenilir şekilde raporlanması gerekiyor. Bu süreçlere yetkisiz erişimlerin
olması, hile ve yolsuzluk türü konular, hatalar operasyonlara verimsizlik
kaynağı olarak etki edebilir. Süreçlerin yasalara ve mevzuata uygun olması
gerekiyor. Bunu sağlayabilmek için süreçlerde iç kontrol sisteminin
oluşturulması ve geliştirilmesi önemli.
KF: İç denetimin önemi neden kaynaklanıyor?
güvenilirliğini, mevzuata uygunluğu güvence altına alıyor. İş süreçlerinin
operasyonel olarak etkin ve verimli çalışıyor olması, süreç sonuçlarının doğru
ve güvenilir şekilde raporlanması gerekiyor. Bu süreçlere yetkisiz erişimlerin
olması, hile ve yolsuzluk türü konular, hatalar operasyonlara verimsizlik
kaynağı olarak etki edebilir. Süreçlerin yasalara ve mevzuata uygun olması
gerekiyor. Bunu sağlayabilmek için süreçlerde iç kontrol sisteminin
oluşturulması ve geliştirilmesi önemli.
KF: İç denetimin önemi neden kaynaklanıyor?
İnsan ve teknoloji kaynaklarının yönetiminin önemi hepimizce biliniyor. Ancak bugün işletmelerin
çoğunda iç denetim yeterince değerlendirilmeyen bir yönetim fonksiyonu.
Süreçler tasarlanıyor ve faaliyetleriniz bu süreçlerle birlikte oluşuyor.
Süreçlerimizin çeşitli düzenlemelere, mevzuata uygun ve uyum içinde yapılması
sorumluluğumuz var. Yasal düzenlemeler, vergi mevzuatı ve çeşitli konularda
işletmeleri ilgilendiren düzenlemeler çerçevesi var. Süreçlerinizi bunlarla
uyumlu götürmek durumundasınız. Bir diğer nokta ise pazarda rakiplerinizin ve müşterilerinizin belirlediği
koşullar. Süreçlerinizi müşterileri tatmin etmek ve pazardaki rekabet gücünüzü
avantajlı şekilde sürdürmek açısından optimize etmek durumundasınız. Rekabetin
getirdiği çerçeve bir tarafa, yasal düzenlemelere, mevzuata uyum açısından
sorumluluklarımız var. İşte bu noktada işletme içinde iç denetim maliyeti önem kazanıyor.
KF: Verimliliğin sürekli olması için ne gerekiyor?
çoğunda iç denetim yeterince değerlendirilmeyen bir yönetim fonksiyonu.
Süreçler tasarlanıyor ve faaliyetleriniz bu süreçlerle birlikte oluşuyor.
Süreçlerimizin çeşitli düzenlemelere, mevzuata uygun ve uyum içinde yapılması
sorumluluğumuz var. Yasal düzenlemeler, vergi mevzuatı ve çeşitli konularda
işletmeleri ilgilendiren düzenlemeler çerçevesi var. Süreçlerinizi bunlarla
uyumlu götürmek durumundasınız. Bir diğer nokta ise pazarda rakiplerinizin ve müşterilerinizin belirlediği
koşullar. Süreçlerinizi müşterileri tatmin etmek ve pazardaki rekabet gücünüzü
avantajlı şekilde sürdürmek açısından optimize etmek durumundasınız. Rekabetin
getirdiği çerçeve bir tarafa, yasal düzenlemelere, mevzuata uyum açısından
sorumluluklarımız var. İşte bu noktada işletme içinde iç denetim maliyeti önem kazanıyor.
KF: Verimliliğin sürekli olması için ne gerekiyor?
Verimlilik ve verimliliğin sürekli olması konusunda karşımıza birkaç temel konu çıkıyor.
İnsan kaynakları, teknoloji ve iç denetim. Yaratılacak yenilikler ve yapılacak
iyileştirmelerde süreçlerin sürekli gözden geçirilmesi gerekiyor. Yenilikçilik,
yaratıcılık, verimlilik gibi kaynaklara odaklanırken bunların doğru kullanılıp
kullanılmadığı konusunda kurum içindeki yönetim fonksiyonu, iç denetimle sağlanıyor.
İnsan kaynakları, teknoloji ve iç denetim. Yaratılacak yenilikler ve yapılacak
iyileştirmelerde süreçlerin sürekli gözden geçirilmesi gerekiyor. Yenilikçilik,
yaratıcılık, verimlilik gibi kaynaklara odaklanırken bunların doğru kullanılıp
kullanılmadığı konusunda kurum içindeki yönetim fonksiyonu, iç denetimle sağlanıyor.
KF: İç kontrol sisteminin eksikliği şirketlere nelere mal oluyor?
Para ve mal kaybına, hatalı kararlar verilmesine, hile ve suistimallere, gelir kaybına neden oluyor.
İç kontrol sisteminin süreçlerdeki etki alanlarına baktığımızda organizasyonun
yapısını yetkilendirme sistemi, politikaları ve yazılım prosedürleri, insan kaynakları
yönetim sistemi, muhasebe sistemi, finansal kontrol bütçesi gibi alanlar
gündeme geliyor. Bu da aslında iç denetim faaliyetinin bir işletmede verimlilik
üzerindeki önemini kendiliğinden ortaya koyuyor.
İç kontrol sisteminin süreçlerdeki etki alanlarına baktığımızda organizasyonun
yapısını yetkilendirme sistemi, politikaları ve yazılım prosedürleri, insan kaynakları
yönetim sistemi, muhasebe sistemi, finansal kontrol bütçesi gibi alanlar
gündeme geliyor. Bu da aslında iç denetim faaliyetinin bir işletmede verimlilik
üzerindeki önemini kendiliğinden ortaya koyuyor.
KF: İç denetimin gelişimi nasıl bir seyir izledi?
İç denetimin önemli bir değişim içinde olduğunu görüyoruz. Geçmişte daha işlem odaklı, hata ve hile
bulmaya yönelikti. Bugün süreç odaklı, iş etkinliğinin ve verimliliğinin
arttırılmasına imkan sağlayan ve bu nedenle de şirket yönetimi için stratejik
akıl ortağı olan bir fonksiyon haline geldi. Geçmişteki işlem odaklı, hata
odaklı iç denetim daha çok finansal alanlarla sınırlı kaldı. Hâlbuki şimdi
kurum çapında risk yönetiminin bir parçası haline geldi.
bulmaya yönelikti. Bugün süreç odaklı, iş etkinliğinin ve verimliliğinin
arttırılmasına imkan sağlayan ve bu nedenle de şirket yönetimi için stratejik
akıl ortağı olan bir fonksiyon haline geldi. Geçmişteki işlem odaklı, hata
odaklı iç denetim daha çok finansal alanlarla sınırlı kaldı. Hâlbuki şimdi
kurum çapında risk yönetiminin bir parçası haline geldi.
KF: İç denetim konusunda hissedarların, patronların görevi nedir?
Şirket sahiplerinin ve yöneticilerin iç denetim faaliyetlerini değerlendirmesi ve beklentilerini ifade
etmesi gerekiyor. İnsan kaynakları yönetimi bu aşamada devreye giriyor. Doğru
insanların istihdam edilmesi ve organizasyon içinde süreçlerin yenilikçi bir
anlayışla yaratıcı bir şekilde gözden geçirilmesi insan kaynakları ile oluyor.
Küresel rekabet nedeniyle teknolojik çözüm ve başarılara ağırlık vermek
gerekiyor. Yeni ürün geliştirme, satış, pazarlama konularındaki yetkinlikleri
arttırma açısından önem taşıyor.
KF: KOBİler iç denetim konusuna gereken önemi veriyorlar mı?
etmesi gerekiyor. İnsan kaynakları yönetimi bu aşamada devreye giriyor. Doğru
insanların istihdam edilmesi ve organizasyon içinde süreçlerin yenilikçi bir
anlayışla yaratıcı bir şekilde gözden geçirilmesi insan kaynakları ile oluyor.
Küresel rekabet nedeniyle teknolojik çözüm ve başarılara ağırlık vermek
gerekiyor. Yeni ürün geliştirme, satış, pazarlama konularındaki yetkinlikleri
arttırma açısından önem taşıyor.
KF: KOBİler iç denetim konusuna gereken önemi veriyorlar mı?
KOBİlerde iç denetim için bir insan kaynağı istihdam etmek şu anda çok uzak gelen bir yaklaşım gibi
görünüyor. KOBİlerin başarısı için sahiplerinin iyi birer girişimci olması
gerekiyor. Kurumun gelecekte varlığını sürdürebilmesi açısından bazı kurumsal yönetim
süreçlerine göre faaliyet göstermeleri gerekiyor. Çünkü bir KOBİyi aslında iyi
bir girişimciliğin başarı öyküsü olarak tanımlayabiliriz.
görünüyor. KOBİlerin başarısı için sahiplerinin iyi birer girişimci olması
gerekiyor. Kurumun gelecekte varlığını sürdürebilmesi açısından bazı kurumsal yönetim
süreçlerine göre faaliyet göstermeleri gerekiyor. Çünkü bir KOBİyi aslında iyi
bir girişimciliğin başarı öyküsü olarak tanımlayabiliriz.
KF: KOBİlerin varlığını sürdürebilmesi için iç denetim konusunda nasıl bir çözüm bulmaları gerekiyor?
Destek faaliyet alanlarında, doğru iş ve çözüm ortaklarıyla işbirliği yapmayı tavsiye ediyorum.
İç denetim konusunda birini istihdam etmek yerine işin uzmanına başvurup
dışarıdan destek alabilirler. Örneğin organize sanayi bölgelerinde KOBİler aynı
yerde faaliyet gösteriyorlar. Yani bir araya gelerek "çözüm
ortaklarını" kullana-bilirler.
Destek faaliyet alanlarında, doğru iş ve çözüm ortaklarıyla işbirliği yapmayı tavsiye ediyorum.
İç denetim konusunda birini istihdam etmek yerine işin uzmanına başvurup
dışarıdan destek alabilirler. Örneğin organize sanayi bölgelerinde KOBİler aynı
yerde faaliyet gösteriyorlar. Yani bir araya gelerek "çözüm
ortaklarını" kullana-bilirler.
KF: Türkiyede iç denetim konusundaki farkındalığı artırmak için neler yapılıyor?
Türk Ticaret Kanununda yapılacak düzenlemelerle denetim anlayışı artık işletmelerde yaygınlık
kazanacak, olmazsa olmaz uygulamalar haline gelecek. Çağdaş anlamıyla iç
denetim uygulamalarının Türkiyede henüz yeterince yaygınlık kazanmadığını düşünüyoruz.
Ülkemizde uluslararası sertifikalı iç denetçilerin sayısının arttığını
görüyoruz. Bu alanda ülkemizdeki mesleki örgütlenmeyi Türkiye İç Denetim
Enstitüsü sağlıyor.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 11. Sayı
kazanacak, olmazsa olmaz uygulamalar haline gelecek. Çağdaş anlamıyla iç
denetim uygulamalarının Türkiyede henüz yeterince yaygınlık kazanmadığını düşünüyoruz.
Ülkemizde uluslararası sertifikalı iç denetçilerin sayısının arttığını
görüyoruz. Bu alanda ülkemizdeki mesleki örgütlenmeyi Türkiye İç Denetim
Enstitüsü sağlıyor.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 11. Sayı
Yorum ekle



Denetim, kontrol, sertifika ve kariyer konularında tüm paylaşımlarınız için 
